Lid Raad van Advies Maurice van Valkenburg (SZZ) over sturen in een complex zorgstelsel, de kracht van kleinschaligheid en waarom het tegengeluid essentieel is voor betere besluiten.

Besturen zonder tegenspraak is een risico

Interview: Maurice van Valkenburg

Foto: Maurice van Valkenburg

Maurice van Valkenburg is bestuurder bij SZZ. Hij beweegt zich dagelijks in een wereld die tegelijk heel aards en hoogcomplex is: zorgboerderijen vol mensen, dieren en dagelijks leven, én een zorgstelsel vol regels, aanbestedingen en digitale vernieuwing. In dat spanningsveld bouwt hij al 15 jaar aan SZZ als kwaliteitsmerk voor kleinschalige, groene zorg. Zijn ervaring brengt hij in bij de Raad van Advies van AAG.

Besturen tussen erf en stelsel

Kleinschalig, groen en dicht bij mensen – zo kennen veel gemeenten en zorgkantoren Stichting Samenwerkende Zorgboeren Zuid (SZZ). Van Valkenburg staat als directeur‑bestuurder van die organisatie midden in een landschap van decentralisaties, groeiende zorgvragen en toenemende verantwoordingsdruk. SZZ werkt met 113 zorgondernemers die vanuit een groene context dagbesteding, begeleiding, logeren en wonen bieden aan een brede groep cliënten: van jongeren met complexe problematiek tot ouderen met dementie.

Van Valkenburg: “Waar zorgboerderijen soms nog worden weggezet als ‘leuke, zachte’ zorg, laten ze bij SZZ zien dat juist zware en gespecialiseerde zorg mogelijk is. Denk aan 24‑uurs nabijheid bij suïcidale jongeren, of dagbesteding voor mensen met dementie die zich thuis voelen tussen de dieren en in het groen. Voor bestuurders maakt dat één ding duidelijk: kleinschalig en groen is geen bijzaak, maar een serieus onderdeel van het zorgcontinuüm.”

Kleinschalige, groene zorg is geen bijzaak, maar een volwaardig onderdeel van het zorgcontinuüm.”

Maurice van Valkenbrug

bestuurder SSZ

De mens achter de bestuurder

Van Valkenburg komt zelf niet van het erf, maar uit de complexe jeugdzorg, waaronder de Raad voor de Kinderbescherming. “Daar werkte ik met kinderen, ouders en gezinnen die vastliepen in systemen, en dat bepaalt nog steeds mijn blik: eerst de mens en de relatie, dan de structuur”, zegt hij daarover. Een mix van nuchterheid en radicale openheid typeert Van Valkenburg; hij vindt het normaal om te laten zien wat hij wél en níet kan, en is expliciet over risico’s en dilemma’s.

Waar anderen soms kiezen voor beheersing en beeldvorming, kiest hij voor het echte gesprek – ook als dat schuurt. Op kantoor werkt hij met een relatief klein team, grotendeels vrouwen. Van Valkenburg: “Ik waardeer de cultuur van luisteren, elkaar iets gunnen en samen verantwoordelijkheid dragen. Complexe trajecten ‘zelf kunnen’ met mijn eigen team geeft me energie; niet om alles binnen te houden, maar om eigenaarschap te versterken.”

Niet alleen de parels laten zien, maar juist ook waar het schuurt.”

SZZ als kwaliteitsmerk

In de beginjaren draaide het bij SZZ vooral om volume. Inmiddels ligt de lat hoger. Nieuwe ondernemers sluiten alleen aan als ze passen bij de koers van SZZ: een duidelijke visie op zorg, professionaliteit, maatschappelijk ondernemerschap en een stevig financieel fundament.

De zorgondernemers van SZZ werken zelfstandig met een kwaliteitsmanagementsysteem waarbij SZZ gerichte interne controles uitvoert. “Daarmee ontkrachten we het hardnekkige beeld dat zorgboerderijen minder professioneel zouden zijn dan grote instellingen”, vertelt Van Valkenburg. “Transparantie richting zorgkantoren hoort daar nadrukkelijk bij: niet alleen de parels laten zien, maar ook locaties waar zorgen zijn over kwaliteit of bedrijfsvoering. Juist om te laten zien hoe monitoring en verbetering in de praktijk werken. Voor bestuurders is dat herkenbaar: hoe laat je zien waar het schuurt, zonder de relatie op het spel te zetten?”

Do’s en don’ts bij digitalisering

Een van de strategische pijlers van SZZ is digitalisering. “Samen met mijn team onderzoek ik welke rol AI kan spelen in het verminderen van administratieve lasten”, legt Van Valkenburg uit. “Bijvoorbeeld bij zorgplannen en SMART‑geformuleerde doelen. Waar vroeger dikke doelenboeken nodig waren, kunnen slimme tools nu voorstellen doen op basis van casuïstiek. Dat levert tijdwinst op voor professionals én bestuur.”

De tijd die Van Valkenburg overhoudt, gebruikt hij om scherper na te denken over dienstverlening, positionering en marketing & communicatie. “Als cliënten en ondernemers zelf AI‑tools inzetten, moet je als organisatie helder hebben waar je toegevoegde waarde zit”, vertelt hij. “Tegelijk voer ik stevige gesprekken over dataveiligheid en toolkeuze: niet elk platform past bij de eisen en waarden van SZZ. Voor bestuurders is dit een herkenbaar dilemma: hoe zet je digitalisering in als enabler, zonder onnodige risico’s te nemen en zonder de menselijke maat te verliezen?”

Bestuurlijke tegenspraak als vast onderdeel van de agenda

In de besluitvorming laat Van Valkenburg zich inspireren door een eenvoudige maar scherpe regel: als negen van de tien mensen het eens zijn, is het de taak van nummer tien om het tegengeluid te organiseren. “Deze ‘tenth man rule’ zorgt ervoor dat alternatieven en risico’s expliciet op tafel komen bij besluiten over vastgoed, investeringen of personeelsbeleid”, legt hij uit. “Ik gun het bestuurders dat ze zichzelf elk jaar de vraag stellen: hoeveel echte tegenspraak heb ik dit jaar gekregen? Als het altijd stil blijft, is dat zelden een compliment. Voor bestuurskamers die worstelen met complexiteit en onzekerheid biedt dit een praktisch houvast om de kwaliteit van besluitvorming te versterken.”

Netwerk, maatschappelijke impact en de brug naar AAG

SZZ opereert op het snijvlak van Wlz, Wmo en Jeugdwet. Netwerkontwikkeling met financiers en collega‑bestuurders is daarom een strategische prioriteit. Deelname aan bijeenkomsten zoals Tijd voor Toekomst past daarbij: zichtbaar zijn, verhalen ophalen en laten zien wat zorgboerderijen betekenen voor regio en samenleving. Tegelijkertijd werkt Van Valkenburg aan betere storytelling over de maatschappelijke bijdrage van groene zorg en zorgboerderijen: leefgemeenschap, lokale voedselvoorziening, zinvolle daginvulling en het voorkomen van zwaardere zorg. Europese projecten zoals Resonate, over nature‑based therapies, helpen ondernemers om vanuit dat groene perspectief te blijven vernieuwen.

In de Raad van Advies van AAG brengt hij al deze lijnen samen. Van Valkenburg: “Ik ken de kracht én kwetsbaarheid van kleinschalige aanbieders van binnenuit, heb ervaring met kwaliteit en governance in een versnipperd stelsel en denk actief na over de impact van digitalisering. Voor bestuurders die met AAG werken is dat perspectief waardevol sparringmateriaal: hoe houd je koers in een complex systeem, terwijl je de menselijke maat en vernieuwingskracht van kleinere aanbieders benut?”

Als iedereen AI kan inzetten, moet je scherper weten waar je waarde zit.”

Ter inspiratie voor de bestuurstafel

Aan het eind van het gesprek met Van Valkenburg blijven een paar vragen hangen om mee te nemen naar de bestuurskamer:

  • Waar in de organisatie zou meer radicale openheid over risico’s en kwetsbaarheden helpen om betere gesprekken te voeren met financiers, toezichthouders of gemeenten?

  • Op welke punten vraagt strategie om expliciete tegenspraak, en wie heeft de ruimte én opdracht om dat tegengeluid te laten horen?

  • Welke rol gun je kleinschalige, groene of andere kleinere aanbieders in de zorgketen de komende jaren, en wat vraagt dat concreet van de inkoop‑, partner‑ of netwerkstrategie?

Ik gun het bestuurders dat ze zichzelf elk jaar één vraag stellen: hoeveel echte tegenspraak heb ik dit jaar gekregen? Als het altijd stil blijft,

is dat zelden een compliment."

Niet alleen de parels laten zien, maar juist ook waar het schuurt.”

Lid Raad van Advies Maurice van Valkenburg (SZZ) over sturen in een complex zorgstelsel, de kracht van kleinschaligheid en waarom het tegengeluid essentieel is voor betere besluiten.

Besturen zonder tegenspraak is een risico

Interview: Maurice van Valkenburg

Foto: Maurice van Valkenburg

Maurice van Valkenburg is bestuurder bij SZZ. Hij beweegt zich dagelijks in een wereld die tegelijk heel aards en hoogcomplex is: zorgboerderijen vol mensen, dieren en dagelijks leven, én een zorgstelsel vol regels, aanbestedingen en digitale vernieuwing. In dat spanningsveld bouwt hij al 15 jaar aan SZZ als kwaliteitsmerk voor kleinschalige, groene zorg. Zijn ervaring brengt hij in bij de Raad van Advies van AAG.

Besturen tussen erf en stelsel

Kleinschalig, groen en dicht bij mensen – zo kennen veel gemeenten en zorgkantoren Stichting Samenwerkende Zorgboeren Zuid (SZZ). Van Valkenburg staat als directeur‑bestuurder van die organisatie midden in een landschap van decentralisaties, groeiende zorgvragen en toenemende verantwoordingsdruk. SZZ werkt met 113 zorgondernemers die vanuit een groene context dagbesteding, begeleiding, logeren en wonen bieden aan een brede groep cliënten: van jongeren met complexe problematiek tot ouderen met dementie.

Van Valkenburg: “Waar zorgboerderijen soms nog worden weggezet als ‘leuke, zachte’ zorg, laten ze bij SZZ zien dat juist zware en gespecialiseerde zorg mogelijk is. Denk aan 24‑uurs nabijheid bij suïcidale jongeren, of dagbesteding voor mensen met dementie die zich thuis voelen tussen de dieren en in het groen. Voor bestuurders maakt dat één ding duidelijk: kleinschalig en groen is geen bijzaak, maar een serieus onderdeel van het zorgcontinuüm.”

De mens achter de bestuurder

Van Valkenburg komt zelf niet van het erf, maar uit de complexe jeugdzorg, waaronder de Raad voor de Kinderbescherming. “Daar werkte ik met kinderen, ouders en gezinnen die vastliepen in systemen, en dat bepaalt nog steeds mijn blik: eerst de mens en de relatie, dan de structuur”, zegt hij daarover. Een mix van nuchterheid en radicale openheid typeert Van Valkenburg; hij vindt het normaal om te laten zien wat hij wél en níet kan, en is expliciet over risico’s en dilemma’s.

Waar anderen soms kiezen voor beheersing en beeldvorming, kiest hij voor het echte gesprek – ook als dat schuurt. Op kantoor werkt hij met een relatief klein team, grotendeels vrouwen. Van Valkenburg: “Ik waardeer de cultuur van luisteren, elkaar iets gunnen en samen verantwoordelijkheid dragen. Complexe trajecten ‘zelf kunnen’ met mijn eigen team geeft me energie; niet om alles binnen te houden, maar om eigenaarschap te versterken.”

SZZ als kwaliteitsmerk

In de beginjaren draaide het bij SZZ vooral om volume. Inmiddels ligt de lat hoger. Nieuwe ondernemers sluiten alleen aan als ze passen bij de koers van SZZ: een duidelijke visie op zorg, professionaliteit, maatschappelijk ondernemerschap en een stevig financieel fundament.

De zorgondernemers van SZZ werken zelfstandig met een kwaliteitsmanagementsysteem waarbij SZZ gerichte interne controles uitvoert. “Daarmee ontkrachten we het hardnekkige beeld dat zorgboerderijen minder professioneel zouden zijn dan grote instellingen”, vertelt Van Valkenburg. “Transparantie richting zorgkantoren hoort daar nadrukkelijk bij: niet alleen de parels laten zien, maar ook locaties waar zorgen zijn over kwaliteit of bedrijfsvoering. Juist om te laten zien hoe monitoring en verbetering in de praktijk werken. Voor bestuurders is dat herkenbaar: hoe laat je zien waar het schuurt, zonder de relatie op het spel te zetten?”

Do’s en don’ts bij digitalisering

Een van de strategische pijlers van SZZ is digitalisering. “Samen met mijn team onderzoek ik welke rol AI kan spelen in het verminderen van administratieve lasten”, legt Van Valkenburg uit. “Bijvoorbeeld bij zorgplannen en SMART‑geformuleerde doelen. Waar vroeger dikke doelenboeken nodig waren, kunnen slimme tools nu voorstellen doen op basis van casuïstiek. Dat levert tijdwinst op voor professionals én bestuur.”

De tijd die Van Valkenburg overhoudt, gebruikt hij om scherper na te denken over dienstverlening, positionering en marketing & communicatie. “Als cliënten en ondernemers zelf AI‑tools inzetten, moet je als organisatie helder hebben waar je toegevoegde waarde zit”, vertelt hij. “Tegelijk voer ik stevige gesprekken over dataveiligheid en toolkeuze: niet elk platform past bij de eisen en waarden van SZZ. Voor bestuurders is dit een herkenbaar dilemma: hoe zet je digitalisering in als enabler, zonder onnodige risico’s te nemen en zonder de menselijke maat te verliezen?”

Bestuurlijke tegenspraak als vast onderdeel van de agenda

In de besluitvorming laat Van Valkenburg zich inspireren door een eenvoudige maar scherpe regel: als negen van de tien mensen het eens zijn, is het de taak van nummer tien om het tegengeluid te organiseren. “Deze ‘tenth man rule’ zorgt ervoor dat alternatieven en risico’s expliciet op tafel komen bij besluiten over vastgoed, investeringen of personeelsbeleid”, legt hij uit. “Ik gun het bestuurders dat ze zichzelf elk jaar de vraag stellen: hoeveel echte tegenspraak heb ik dit jaar gekregen? Als het altijd stil blijft, is dat zelden een compliment. Voor bestuurskamers die worstelen met complexiteit en onzekerheid biedt dit een praktisch houvast om de kwaliteit van besluitvorming te versterken.”

Netwerk, maatschappelijke impact en de brug naar AAG

SZZ opereert op het snijvlak van Wlz, Wmo en Jeugdwet. Netwerkontwikkeling met financiers en collega‑bestuurders is daarom een strategische prioriteit. Deelname aan bijeenkomsten zoals Tijd voor Toekomst past daarbij: zichtbaar zijn, verhalen ophalen en laten zien wat zorgboerderijen betekenen voor regio en samenleving. Tegelijkertijd werkt Van Valkenburg aan betere storytelling over de maatschappelijke bijdrage van groene zorg en zorgboerderijen: leefgemeenschap, lokale voedselvoorziening, zinvolle daginvulling en het voorkomen van zwaardere zorg. Europese projecten zoals Resonate, over nature‑based therapies, helpen ondernemers om vanuit dat groene perspectief te blijven vernieuwen.

In de Raad van Advies van AAG brengt hij al deze lijnen samen. Van Valkenburg: “Ik ken de kracht én kwetsbaarheid van kleinschalige aanbieders van binnenuit, heb ervaring met kwaliteit en governance in een versnipperd stelsel en denk actief na over de impact van digitalisering. Voor bestuurders die met AAG werken is dat perspectief waardevol sparringmateriaal: hoe houd je koers in een complex systeem, terwijl je de menselijke maat en vernieuwingskracht van kleinere aanbieders benut?”

Kleinschalige, groene zorg is geen bijzaak, maar een volwaardig onderdeel van het zorgcontinuüm.”

Maurice van Valkenbrug

bestuurder SSZ

Als iedereen AI kan inzetten, moet je scherper weten waar je waarde zit.”

Ter inspiratie voor de bestuurstafel

Aan het eind van het gesprek met Van Valkenburg blijven een paar vragen hangen om mee te nemen naar de bestuurskamer:

  • Waar in de organisatie zou meer radicale openheid over risico’s en kwetsbaarheden helpen om betere gesprekken te voeren met financiers, toezichthouders of gemeenten?

  • Op welke punten vraagt strategie om expliciete tegenspraak, en wie heeft de ruimte én opdracht om dat tegengeluid te laten horen?

  • Welke rol gun je kleinschalige, groene of andere kleinere aanbieders in de zorgketen de komende jaren, en wat vraagt dat concreet van de inkoop‑, partner‑ of netwerkstrategie?

Ik gun het bestuurders dat ze zichzelf elk jaar één vraag stellen: hoeveel echte tegenspraak heb ik dit jaar gekregen? Als het altijd stil blijft, is dat zelden een compliment."